LUR PLANETAN DAGOEN URA EGUZKIA                BAINO ZAHARRAGOA DA.

Carnegie instituzioko zientifikoek egindako ikerketa baten arabera, Lur planetan dagoen ur gehiena eguzkia baino lehenago sortu egin zen. Eguzki Sistema sortu baino lehen zegoen ura gure planetan, hau da, 4600 milioi urte baino lehenago. Ura ez dago bakarrik gure planetan, gure sistemako beste planeta, kometa edota satelitan ere badaude.

Gure planetan dagoen uraren erdia gure sistema solarrak sortu zuen zegoen gas eta hautsezko hodei erraldoi batetik, espazioan zegoen izotza modelatuari esker.

 Eguzki sistema sortu zenean egondako egoera kimikoak birsortu zituzten esperimentu batean. Honi esker jakin zuten eguzki sistema sortu ondoren, izotza bizirik iraun zuela eta planetetan geratu zela.

Beraz, ura horrela sortu bazen gerta daiteke izar bat duten beste sistema batzuetan ura ere sortu izana eta horren ondorioz, bizitza egoteko probabilitatea dago beste planeta batzuetan.  

MGZ Aplikazio motak

Arto transgenikoa

Arto-barietate berriak antzinakoak baino emankorragoak badira ere, intsektuen eta beste patogeno batzuen aurrean ez dute babesik, aurre egiteko babesa galdu dutelako. Orain, eraldaketa genetikoko teknikak erabilita, ahalmen hori itzultzea lortu dute Neuchâteleko Unibertsitateko ikertzaileek (Suitza).
E-beta-kariofilenoa ekoizteko gaitasuna itzuli diote artoari. Ikertzaileen arabera, gaur egungo artoaren arbasoek berez sortzen zuten molekula hori, sustraietan, eta honek substantzia bat sortzen zuen artoa jaten duten harrentzat posoitsua zena. 
Oraingo barietateek, ordea, ez dute E-beta-kariofilenoa sortzeko gaitasuna, eta har horrek izugarrizko galerak sortzen ditu arto-uztan, bereziki Estatu Batuetan eta Kanadan. Beraz, E-beta-kariofilenoaren genea sartu diote, oreganotik hartuta, eta eraginkorra dela frogatu dute, artoak berak genea sortzen hasi baita berriz.

Carl Sagan - A Way of Thinking

Carl Sagan - A Way of Thinking

DINOSAURO LURTAR HANDIENA AURKITU DUTE

Dinosauro hau barazki-jalea zen, 26 metro  luze, eta 60 tona inguruko pisua  zeukan. Patagonian bizi izan zen duela 77 milioi urte, eta oraintxe erakutsi dituzte lehen aldiz haren aztarna fosilak eta dinosauro lurtar handiena bezala  izendatzen dute.

Garrantzia berezia ematen diona, hezurduraren osotasuna da, 100 hezur aurkitu dituzte eta guztira 142 inguru izango zirela kalkulatzen dute.

60 tonako gorputzaren kaloria-beharrari erantzun ahal izateko, zientzialariek uste dute dinosauroak egunaren zatirik handiena landareak jan eta jan pasatuko zuela.

Pisuak eta hezurrek erakusten dute dinosauro hau hil egin zenean  oraindik hazten zegoela. Toki berean beste bat aurkitu zuten, baino askoz txikiagoa zen eta bere hezurduna gutxi osatuta zegoen.

Uste dute uholde batek arrapatuko zituela eta leku horretaraino mugitu zituela.

Jendearen aurrean hitz egiteko akolkuak

JENDEAREN AURREAN HITZ EGITEKO AHOLKUAK

HITZ EGIN BAINO LEHENAGO:

1. JARRERA EGOKIA IZAN: eserita edo zutik baina gorputza mahaian edo paretan apoiatu gabe, eskuak sakelatik kanpo eta aske, burua igurtzi gabe.
2. LASAITASUNA IZAN: arnasa hartu eta lasaitu hasi baino lehenago.
3. GAIAREN ESKEMA ERAMAN ordenean hitz egin ahal izateko. Laburra eta eskema izan behar da ez testu luzea, helburua ez baita IRAKURTZEA, hitz egiteko laguntza izatea baizik.

AZALPENA

1. NOLA HITZ EGIN

LASAI HITZ EGIN: azeleratu gabe eta mugimendu nerbiosoak egin gabe.

ONGI AHOZKATU ETA BOLUMEN EGOKIA ERABILI: denek entzuteko modukoa izan dadin.

AHOTSA MODULATU: monotonia aldentzeko eta zati garrantzitsuena azpimarratzeko.

2. AURKEZPENA

NORK BERE BURUA AURKEZTU izen deitura aipatuz.

GAIAREN IZENBURUA AIPATU gaia zergatik aukeratu dugun aipatuz.

3. GAIAREN BILAKAERA

ORDENATUA izan.

AHAZTUTAKOA ez utzi agerian, entzuleak ez daki zer ahaztu dugun; horregatik ez badugu zerbait aipatzen, ez da nabarituko.

                EPILOGOA: edukien laburpen, motza eta ondorioak.

                BUKAERA: esan “ hau da guztia eta honekin bukatzen dugu” etab…

AZKEN GALDERAK: ENTZULEEN ZALANTZAK ARGITZEKO

1.       GALDE EGILEN TXANDA ERRESPETATU.

2.       ERRESPETATU ENTZULEA: Ez da errieta bota behar galdetutakoa argi azaldu badugu eta entzulea despistatuta egoteagatik ez badu entzun. Galdera logikoa ez bada ez esan absurdoa dela etab

3.       GALDERA INTERESA GORAIPATU: jakinarazi entzuleari erantzun baino lehen bere galderaren interesa.

4.       ESKERRAK EMAN: galdera gehiagorik ez dagoenean galdetu besterik dagoen eta eskerrak eman entzuleen arretagatik.

Física de Película

Zientziari uko egitearen arriskua

http://naukas.com/2013/08/12/el-peligro-de-negar-a-la-ciencia-por-michael-specter/

Metodo zientifikoa- Tarea 2

Kaixo ikasleok!

Gaurko dinamika klasean hauxe izango da:

1-Nork bere erabaki behar du zein arazo aukeratu duen metodo zientifikoaren bitartez ebazteko. Bakoitzak Edmodon informazioa adieraziko du besteei, beste inork gaia ez errepikatzeko.

Adibidez: Vega Martinez.........” Marraskiloaren kolorea erabat aldatu da eta ez dakit zergatik jarri den beltza”

2- Ondo ulertzeko metodoa zientifikoa bideo aztertu eta blogean dauden sarreren artean informazioa bilatu.

3- Taldeka adostu zer idatzi behar duzuen eskeman orokorrean.

4- Hasi Lucidchart aplikazioaren funtzionamendua aztertzen.

5- Garatu eskema

6- Ikasle bakoitzak taldeko eskema orokorrean adibide, bere arazoaren pauso guztiak adieraziko ditu.

7. Irailaren 29rako lana entregatu beharko duzue.

Animo eta badakizuE denon artean IKASI BEHAR dugula!!

Zer da Mundu Garaikiderako Zientzia

Ciencias Para el Mundo Contemporáneo.

METODO ZIENTIFIKOA-TAREA

Egin Metodo zientifikoari buruzko mapa kontzeptuala. 

Horretarako Drive ireki ondoren, Sortu klikatu eta gero “Konektatu aplikazio gehiago”. Bilatu LUCIDCHART. Aplikazio horrek balio du mapa kontzeptalak egiteko eta oso intuitiboa da. Trasteatu eta nola funtzionatzen duen ulertu ondoren, metodo zientifikoari burruzko mapa egin. Pentsatu zure bizitzan zuk topatu duzun arazoa eta adibidetzat hartuta, garatu honako eskema hau:
 1- Metodo zientifikoaren pauso bakoitzak eta bere sekuentzazioa.
 2- Hitz gutxitan pauso bakoitzean azaldu behar duzu nola aurkitzen duzun zure arazoaren soluzioa.

ANIMO ETA ZORTE IZAN. IKERLARIAK ZARETE!

Lucidchart TUTORIALA

LANA ARGITZEN...

Ikerkuntza-lan zientifiko ideala diseinatu nahi dugu. Horretarako ikerketa mota honetan jarraitu beharreko urratsak kontuan izango ditugu, baina beti ere, ezinbesteko materiala eskura dugula suposaturik eta lorturiko emaitzak asmaturik.

Nahi duzun gaiaren inguruan balizko ikerketa zientifikoa asmatu beharko duzu. Bere alde ona zera da: beharrezko materiala eskura izatea eta denbora ez “galtzea” datuak biltzen.

Positiboki baloratuko dena:

•   Esperientziaren azalpenean erabilitako zehaztasuna.
•   Esperientziaren sinisgarritasuna.
•   Aurpezpena.
•   Originaltasuna.

Negatiiboki baloratuko dena

• Kopiatzea  egindako esperimentu errealak.

• Taldeen artean elkarri kopiatzea.

METODO ZIENTIFIKOA

RESULTADOS DE LA EXPEDICIÓN MALASPINA

La contaminación ya afecta a las zonas más remotas del océano

16/09/2014@15:44:00 GMT+1

Por EL IMPARCIAL

(Foto: CSIC)

Hay cinco grandes acumulaciones de residuos plásticos en el océano abierto.

Tres años después de que el buque Hespérides regresara a España culminando la vuelta al mundo de la expedición Malaspina, los científicos tienen una idea cada vez más clara sobre cómo funciona el océano global y cuál es su estado de salud. "En concreto, la entrada de contaminantes procedentes de la atmósfera no se limita a las zonas costeras, sino que se produce también en las zonas más remotas del planeta y ya ha empezado a afectar al ecosistema oceánico", explica el CSIC en una nota.

Esta y otras conclusiones se presentan esta semana en la Residencia de Investigadores del CSIC en Barcelona, en un congreso que pone fin al mayor proyecto interdisciplinar de la historia sobre cambio global. Cerca de 80 científicos participan en las ponencias, que profundizarán en el impacto del cambio global sobre el plancton marino, los efectos del aumento de la temperatura, la velocidad a la que se produce el transporte del calor o las consecuencias del aumento de la radiación ultravioleta.

La expedición ha generado por primera vez una base de datos que recoge los niveles de contaminantes orgánicos en todos los océanos: "Los investigadores han logrado determinar cómo se distribuyen globalmente las dioxinas, compuestos químicos generados durante la combustión de residuos orgánicos. Las concentraciones son mayores cerca de los continentes que en las zonas centrales de los océanos, una circunstancia que se explica por los procesos de degradación durante el transporte, ya que se depositan al océano directamente desde la atmósfera".

“Hemos observado que los contaminantes entran directamente al océano a través de la atmósfera, llegando a las zonas más remotas del planeta, con aportes que ya están afectando al ecosistemaoceánico”, explica el investigador del CSIC y coordinador de la expedición Malaspina Carlos Duarte.

Asimismo, durante el proyecto se ha generado la mayor base de datos de hidrocarburos aromáticos policíclicos (PAHs) en el océano: "Los PAHs se encuentran como parte de los combustibles fósiles y también se generan durante la combustión de petróleo y carbón. Hemos hallado que las concentraciones de PAHs son mayores cerca de los continentes que en las regiones oceánicas centrales y que se produce una entrada difusa de PAHs por deposición atmosférica. Esta entrada es mayor que la llegada de vertidos de petróleo al océano y se produce en todos los océanos, aunque su impacto todavía lo desconocemos.

Los investigadores ya han demostrado, a partir de las muestras recogidas a bordo, que existen cinco grandes acumulaciones de residuos plásticos en el océano abierto, que coinciden con los cinco grandes giros de circulación de agua superficial oceánica. Según estos resultados, el problema de la contaminación por residuos plásticos tiene carácter planetario: “Sólo una expedición global como Malaspina podía obtener estos resultados y evaluar la abundancia global de contaminación por plásticos”, resalta Duarte.

Zergatik da zientzia hain garrantzitsua?

Porque la ciencia está en todas partes, porque ha contribuido a hacer el mundo moderno del que disfrutamos hoy y porque ha conseguido explicar la relación que existe entre las estrellas que estallaron hace 5.000 millones de años y el hierro de tu sangre. Pero mejor me callo y dejo que el señor Phil Plait (un viejo conocido de Amazings) os de su convincente respuesta.

Zer da Zientzia?